Tóm tắt nhanh: Ngoài giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty xây dựng cần nhân sự đủ điều kiện năng lực, trong đó người chủ trì khảo sát, thiết kế, giám sát có chứng chỉ hành nghề. Từ 01/07/2026, theo Luật Xây dựng 135/2025/QH15, tổ chức không còn xin chứng chỉ năng lực mà tự công khai thông tin năng lực trên hệ thống của Bộ Xây dựng. Kèm theo là hồ sơ năng lực, máy móc, và cách kê khai thuế riêng cho công trình ở địa phương khác.
Mở công ty xây dựng cần gì là câu hỏi mà nhiều thợ cả, đội trưởng thi công ở Nghệ An đặt ra khi chủ đầu tư bắt đầu đòi hóa đơn, đòi hợp đồng với pháp nhân. Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp chỉ là bước đầu. Để nhận thầu đàng hoàng, công ty còn cần công khai năng lực, nhân sự có chứng chỉ hành nghề và một cách làm thuế riêng cho công trình. Tâm Tầm Tài đi qua từng thứ.
Bước đầu: đăng ký doanh nghiệp đúng ngành
Ngành xây dựng trong hệ thống ngành kinh tế Việt Nam nằm chủ yếu ở các nhóm: xây dựng nhà các loại, xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng (đường, cầu, điện, cấp thoát nước, thủy lợi), hoạt động xây dựng chuyên dụng (phá dỡ, chuẩn bị mặt bằng, lắp đặt điện nước, hoàn thiện), và hoạt động kiến trúc, tư vấn kỹ thuật nếu công ty làm cả thiết kế, giám sát.
Lời khuyên của bên em: chọn đúng những mã mình thật sự làm, ngành chính là việc mang lại doanh thu nhiều nhất. Đăng ký tràn lan mọi mã xây dựng không giúp được gì, mà còn làm hồ sơ năng lực trông thiếu tập trung. Mã ngành cụ thể anh/chị đối chiếu với danh mục hệ thống ngành kinh tế đang áp dụng.
Công ty xây dựng thường chọn loại hình TNHH, vì rủi ro công trình lớn, cần tách tài sản cá nhân khỏi rủi ro kinh doanh.
Mở công ty xây dựng cần gì sau khi có giấy phép
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026) đổi hẳn cách quản lý: tổ chức tham gia hoạt động xây dựng không còn xin chứng chỉ năng lực, mà tự công khai thông tin năng lực trên hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng của Bộ Xây dựng. Nghị định 212/2026/NĐ-CP hướng dẫn điều kiện năng lực: chứng chỉ hành nghề cá nhân còn cấp cho bốn lĩnh vực là khảo sát, lập quy hoạch, thiết kế và giám sát thi công; chỉ huy trưởng công trường, giám đốc quản lý dự án xét theo kinh nghiệm.
| Việc công ty định làm | Thường cần thêm |
|---|---|
| Thi công xây dựng công trình | Công khai năng lực; chỉ huy trưởng đủ kinh nghiệm theo loại, cấp công trình |
| Thiết kế, khảo sát | Công khai năng lực; chủ nhiệm, chủ trì có chứng chỉ hành nghề |
| Giám sát thi công | Công khai năng lực; người giám sát chủ chốt có chứng chỉ hành nghề giám sát |
| Quản lý dự án | Công khai năng lực; giám đốc quản lý dự án đủ kinh nghiệm |
| Xây nhà dân quy mô nhỏ | Tùy quy mô, đối chiếu Nghị định 212/2026/NĐ-CP |
Chứng chỉ hành nghề cá nhân vẫn chia hạng I, II, III theo kinh nghiệm. Thông tin năng lực công ty công khai càng mạnh về nhân sự, công trình đã làm, máy móc thì càng nhận được công trình lớn. Chủ đầu tư tự kiểm tra năng lực nhà thầu trên hệ thống, nên khai đúng sự thật là điều bắt buộc. Loại công trình và điều kiện cụ thể anh/chị cần đối chiếu Nghị định 212/2026/NĐ-CP, vì quy định này vừa thay đổi lớn.
Ngoài chứng chỉ, công ty còn cần:
- Hồ sơ năng lực: giới thiệu công ty, danh sách nhân sự và chứng chỉ, máy móc thiết bị, các công trình đã làm kèm hợp đồng, biên bản nghiệm thu.
- Tài khoản trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, nếu định tham gia gói thầu dùng vốn nhà nước.
- Hợp đồng lao động và bảo hiểm cho nhân sự chủ chốt, vì đây là điều kiện để chứng chỉ của họ được tính cho công ty.
- Chữ ký số và hóa đơn điện tử để ký hồ sơ thầu, xuất hóa đơn theo đợt nghiệm thu.
Thứ tự nên làm trong những tháng đầu
- Có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, khắc dấu, mở tài khoản, nhận chữ ký số, đăng ký hóa đơn điện tử.
- Góp đủ vốn điều lệ vào tài khoản công ty trong 90 ngày, giữ chứng từ.
- Ký hợp đồng lao động, đóng bảo hiểm cho kỹ sư, chỉ huy trưởng có chứng chỉ hành nghề.
- Lập danh mục máy móc thiết bị, kèm hóa đơn hoặc hợp đồng thuê.
- Công khai thông tin năng lực của công ty trên hệ thống của Bộ Xây dựng, đúng loại công việc định nhận.
- Làm hồ sơ năng lực, cập nhật mỗi khi xong một công trình.
Làm ngược thứ tự, ví dụ nhận thầu trước rồi mới lo nhân sự và công khai năng lực, là cách dễ vướng nhất.
Thuế và sổ sách của công ty xây dựng
Công ty xây dựng có vài điểm thuế khác với công ty thương mại:
- Công trình ở tỉnh khác trụ sở: theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP (từ 01/07/2026), nhiều trường hợp phải khai và nộp thuế giá trị gia tăng vãng lai tại nơi có công trình theo tỷ lệ trên doanh thu, sau đó được trừ khi khai tại trụ sở. Cách áp dụng cụ thể anh/chị đối chiếu văn bản hiện hành hoặc hỏi bên em trước khi xuất hóa đơn đợt đầu.
- Hóa đơn xuất theo tiến độ nghiệm thu, bàn giao từng hạng mục, không phải theo ngày nhận tiền tạm ứng.
- Nhân công thời vụ, thuê khoán: phải có hợp đồng, bảng chấm công, chứng từ trả tiền và khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Đây là khoản cơ quan thuế hay xem xét kỹ khi quyết toán.
- Chi phí vật tư phải khớp với định mức, dự toán và biên bản nghiệm thu từng công trình. Mua vật tư không hóa đơn là nguyên nhân phổ biến bị loại chi phí.
- Theo dõi chi phí dở dang theo từng công trình, không gộp chung.
Vì những điểm này, bên em khuyên công ty xây dựng có kế toán theo dõi từ công trình đầu tiên, dù doanh thu còn nhỏ.
Ở Nghệ An: nộp hồ sơ ở đâu
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính Nghệ An. Chứng chỉ hành nghề cá nhân do Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức cấp, thường giao Sở Xây dựng, theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP; thông tin năng lực của công ty thì tự công khai trên hệ thống của Bộ Xây dựng. Anh/chị có thể tra cứu thủ tục chứng chỉ hành nghề xây dựng cá nhân trên cổng dịch vụ công quốc gia để xem thủ tục cũ nào đã dừng, thủ tục chứng chỉ hành nghề nào còn làm.
Sau sắp xếp địa giới, nhiều công trình ở Nghệ An mang địa chỉ xã, phường mới. Hợp đồng, hóa đơn, tờ khai vãng lai phải ghi đúng tên đơn vị hành chính hiện tại.
Điều nên tránh khi mở công ty xây dựng
- Mượn chứng chỉ hành nghề của người không làm việc tại công ty. Khi sở kiểm tra hoặc khi có sự cố công trình, cả công ty và người cho mượn đều bị xử lý.
- Nhận thầu công trình vượt năng lực thật, hoặc công khai năng lực không đúng sự thật.
- Khai vốn điều lệ thật lớn cho "đẹp hồ sơ năng lực" nhưng không góp đủ trong 90 ngày.
- Đăng ký mọi mã ngành xây dựng và tư vấn cùng lúc khi chưa có người làm.
- Để một người đứng tên giám đốc cho có, trong khi người đó không nắm công trình. Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Nếu anh/chị mới làm vài công trình nhà dân, khách không đòi hóa đơn, chưa có kỹ sư có chứng chỉ, thì có lẽ chưa cần vội lập công ty. Khi đủ người và đủ việc, lập một lần cho đúng sẽ đỡ tốn hơn.
Phần đăng ký doanh nghiệp anh/chị có thể giao cho hồ sơ mở công ty xây dựng làm trọn gói tại Tâm Tầm Tài.
Những quyết định cần có trước khi nộp hồ sơ, anh/chị xem bài những gì cần sẵn sàng trước khi đăng ký doanh nghiệp. Muốn lập công ty xây dựng ở Nghệ An, Hà Tĩnh, gọi Tâm Tầm Tài 0977 205 877 (chị Thảo). Bên em làm đăng ký doanh nghiệp, tư vấn sổ sách thuế công trình và báo phí trước khi làm.
Câu hỏi thường gặp
Mở công ty xây dựng có cần vốn tối thiểu không?
Luật không đặt vốn pháp định chung cho công ty xây dựng. Tuy vậy khi dự thầu và khi chủ đầu tư chọn nhà thầu, năng lực tài chính, máy móc và kinh nghiệm được xem xét, nên vốn và tài sản cần phù hợp với quy mô công trình định nhận.
Công ty mới thành lập còn phải xin chứng chỉ năng lực không?
Không. Từ 01/07/2026, Luật Xây dựng 135/2025/QH15 bỏ chứng chỉ năng lực của tổ chức; công ty tự công khai thông tin năng lực trên hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng của Bộ Xây dựng. Công ty mới ít kinh nghiệm thì năng lực công khai thấp, nên thường chỉ nhận được công trình nhỏ.
Xây nhà dân có cần chứng chỉ năng lực không?
Tổ chức nay không còn xin chứng chỉ năng lực cho bất kỳ công trình nào. Với nhà ở riêng lẻ, yêu cầu về năng lực, chứng chỉ hành nghề của người thiết kế, giám sát tùy quy mô; phạm vi cụ thể anh/chị đối chiếu Nghị định 212/2026/NĐ-CP hoặc hỏi Sở Xây dựng.
Tâm Tầm Tài biên soạn — Công ty TNHH Tư vấn Tâm - Tầm - Tài, đại lý thuế tại Nghệ An, 16 năm làm dịch vụ doanh nghiệp. Nội dung theo quy định có hiệu lực tại thời điểm cập nhật; trường hợp cụ thể của anh/chị có thể khác, gọi 0977 205 877 để được xem hồ sơ.