Tóm tắt nhanh: Nhiều người hỏi Thảo rằng là tra cứu nhãn hiệu xong thấy chưa ai đăng ký thì có yên tâm được không. Câu trả lời là chưa. Tra cứu chỉ cho các bạn biết tình trạng tại ngày tra, còn quyền chỉ bắt đầu được xác lập khi chúng ta nộp đơn lên Cục Sở hữu trí tuệ, và ai nộp trước người đó được xét trước. Cho nên tra xong mà thấy ổn thì phải nộp đơn ngay, để lâu thì phải tra lại.
Nhiều người hỏi Thảo rằng là: "Chị ơi, em tra cứu nhãn hiệu rồi, thấy chưa có ai đăng ký tên của em, vậy em cứ từ từ nộp đơn có được không?" Mình đã chứng kiến một khách hàng mất trắng thương hiệu chỉ vì khoảng thời gian "từ từ" đó. Trong bài này mình sẽ chia sẻ tra cứu nhãn hiệu trước khi đăng ký là làm gì, tra sơ bộ và tra chuyên sâu khác nhau thế nào, và câu chuyện có thật đó. Các bạn hãy cùng đọc hết bài này nhé.
Tra cứu nhãn hiệu là gì và vì sao phải tra trước
Tra cứu nhãn hiệu là kiểm tra xem tên, logo mình định dùng đã có ai nộp đơn hay được cấp văn bằng cho cùng nhóm sản phẩm chưa. Phải tra trước vì ở Việt Nam ai nộp đơn trước người đó được xét trước. Tra xong thấy ổn thì các bạn nộp đơn ngay.
Các bạn hiểu rằng là theo Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi gần nhất bằng Luật 131/2025/QH15, hiệu lực từ 01/4/2026), quyền đối với nhãn hiệu thông thường ở Việt Nam được xác lập trên cơ sở văn bằng do Cục Sở hữu trí tuệ cấp. Và Điều 90 của Luật áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên, nghĩa là khi có hai đơn cho hai nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn, dùng cho cùng loại sản phẩm, đơn nào nộp trước được xét trước. Người dùng tên đó lâu năm nhưng nộp đơn sau vẫn ở thế yếu.
Tra cứu nhãn hiệu là kiểm tra xem tên, logo chúng ta định đăng ký đã có ai nộp đơn hoặc được cấp văn bằng cho cùng nhóm sản phẩm, dịch vụ hay chưa, để còn điều chỉnh nếu cần.
Mình hay ví việc bảo vệ thương hiệu giống như một mũi tiêm vắc xin. Tiêm là để phòng bệnh, để mình không bị bệnh. Còn nếu đã bị bệnh rồi, có khi còn mất tiền chữa mà chưa chắc đã khỏi. Tra cứu và nộp đơn sớm chính là mũi vắc xin đó.
Tra cứu sơ bộ và tra cứu chuyên sâu khác nhau thế nào
Thứ nhất là tra cứu sơ bộ. Các bạn có thể tự vào cơ sở dữ liệu công khai về sở hữu công nghiệp để gõ tên nhãn hiệu, xem có đơn nào trùng hay không. Cách này nhanh và không mất phí, nhưng chỉ mang tính tham khảo. Tên trùng y hệt thì thấy rõ, còn những nhãn gần giống về cách đọc, về ý nghĩa, hay đăng ký cho nhóm sản phẩm liên quan thì người không làm nghề rất khó đánh giá.
Thứ hai là tra cứu chuyên sâu. Ở bước này người làm hồ sơ sẽ xem xét kỹ các nhãn hiệu tương tự trong cùng nhóm hàng hóa, dịch vụ theo Bảng phân loại Nice, phân tích khả năng gây nhầm lẫn, khả năng phân biệt của chính cái tên mình chọn. Tra cứu chuyên sâu đáng tin cậy hơn nhiều, nhưng các bạn lưu ý là không một ai có thể bảo đảm tuyệt đối, vì quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Cục Sở hữu trí tuệ khi thẩm định nội dung.
Vậy thì cách làm hợp lý là: tra sơ bộ trước, nếu thấy chưa có ai đăng ký thì tiếp tục tra chuyên sâu, và nếu kết quả ổn thì chuẩn bị đơn để nộp ngay.
Câu chuyện có thật: chậm 4 tháng, mất thương hiệu
Đây là một câu chuyện có thật và mình đã thực sự cảm thấy rất là tiếc.
Một bạn khách hàng kinh doanh bánh canh, đã phát triển lên ba nhà hàng. Bạn ấy có ý thức bảo vệ thương hiệu, nên đã liên hệ với bên mình để làm hồ sơ đăng ký nhãn hiệu. Bên mình tra cứu chuyên sâu, kết quả là chưa có ai đăng ký cái tên đó. Ngay lập tức hai bên làm hợp đồng dịch vụ, bên mình soạn đơn, mọi thứ đã sẵn sàng. Chỉ còn một bước: bạn ấy chuyển khoản để bên mình nộp đơn, vì khi nộp đơn phải nộp luôn các khoản phí, lệ phí nộp đơn theo biểu của Bộ Tài chính thì đơn mới được tiếp nhận.
Nhưng đúng thời điểm đó bạn ấy sinh con. Bên mình có đôn đốc, có nhắc là phải nộp sớm, nhưng sau đó nhắn tin không được, gọi điện cũng không được.
Khoảng bốn tháng sau, bạn ấy liên lạc lại và bảo giờ em đi làm lại rồi, chị nộp đơn cho em. Vì đã bốn tháng trôi qua kể từ lần tra cứu, mình cẩn thận tra lại một lần nữa trước khi nộp. Và mình thấy đã có người nộp đơn cho chính cái tên đó rồi các bạn ạ. Đơn của bên kia nộp cách thời điểm đó chỉ khoảng ba tháng. Rất là trớ trêu.
Mình phải báo lại cho bạn ấy, gửi kèm thông tin đối chứng để bạn ấy xem tận mắt. Bạn ấy rất tiếc, rất hối hận. Bây giờ bên kia đã nộp đơn cho cái tên y hệt, về pháp luật thì bên nào nộp trước người đó được xét trước, mình không có cách nào khác.
Điều đau nhất là người ta đăng ký luôn chính cái tên mình gây dựng bao lâu nay, rồi có thể yêu cầu mình gỡ biển hiệu, đổi cả tên thương hiệu.
Khoảng trống giữa tra cứu và nộp đơn
Từ câu chuyện đó, có một lưu ý rất quan trọng mà mình muốn các bạn nhớ: kết quả tra cứu chỉ đúng tại ngày tra.
Nghĩa là sau ngày các bạn tra cứu, bất kỳ ai cũng có thể nộp đơn cho một cái tên giống hoặc gần giống. Thêm nữa, đơn vừa nộp phải qua thẩm định hình thức, được coi là hợp lệ rồi mới được công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp; với đơn nộp từ 01/4/2026, Luật 131/2025/QH15 quy định việc công bố trong 1 tháng kể từ ngày đơn được coi là hợp lệ. Dữ liệu trên thư viện số của Cục cũng có độ trễ, nên có đơn đã nộp mà ngày tra mình chưa thấy. Khoảng thời gian chúng ta chần chừ càng dài thì rủi ro càng lớn.
Cho nên thứ tự đúng là: tra cứu xong, thấy ổn, nộp đơn ngay. Nếu vì lý do nào đó phải chậm lại, trước khi nộp nhất định phải tra lại.
Những sai lầm khi tra cứu nhãn hiệu cần tránh
- Không tra gì cả, cứ in bao bì, làm biển hiệu, chạy bán hàng rồi mới tính chuyện đăng ký. Đến lúc thương hiệu có tiếng thì người khác cũng nhìn thấy.
- Chỉ tra đúng tên y hệt mà không xem các tên gần giống, cùng nhóm sản phẩm.
- Tra xong để đó vài tháng, đến khi nộp đơn không tra lại.
- Nghĩ rằng tên công ty, tên fanpage đã có thì coi như đã giữ được thương hiệu. Tên doanh nghiệp đăng ký ở Phòng Đăng ký kinh doanh, còn nhãn hiệu phải nộp đơn ở Cục Sở hữu trí tuệ.
Tra cứu xong thì làm gì tiếp
Khi kết quả tra cứu ổn, các bạn chuẩn bị mẫu nhãn và danh mục sản phẩm, dịch vụ theo đúng nhóm, rồi nộp đơn lên Cục Sở hữu trí tuệ. Có thể nộp trực tiếp hoặc nộp trực tuyến. Nhãn hiệu không cần cầu kỳ đâu các bạn nhé, một chữ đơn giản cũng được, quan trọng nhất là cái tên.
Sau khi nộp, các bạn giữ lại tờ khai đã được tiếp nhận. Ở đây các bạn có thể thấy trên tờ khai có dấu nhận đơn, ngày nộp và số đơn, dùng số đơn này để theo dõi tiến trình. Đơn sẽ qua thẩm định hình thức, công bố đơn, thẩm định nội dung (với đơn nộp từ 01/4/2026 là trong 5 tháng kể từ ngày công bố) rồi mới đến bước cấp văn bằng.
Theo Điều 93 Luật Sở hữu trí tuệ, văn bằng có hiệu lực 10 năm tính từ ngày nộp đơn và gia hạn được nhiều lần, mỗi lần 10 năm. Các bước này mình đã viết trong bài lộ trình bảo hộ nhãn hiệu từ lúc chọn tên đến khi cầm văn bằng.
Các bạn cũng có thể tự tra sơ bộ theo hướng dẫn tra cứu nhãn hiệu trên thư viện số WIPO Publish của Cục Sở hữu trí tuệ để có cái nhìn ban đầu.
Về phí nhà nước: mức thu theo Thông tư 263/2016/TT-BTC và các thông tư sửa đổi; riêng từ 01/4/2026 đến hết 31/12/2026, Thông tư 29/2026/TT-BTC miễn lệ phí nộp đơn và lệ phí cấp văn bằng khi làm thủ tục trên ứng dụng VNeID, còn phí thẩm định, công bố vẫn thu.
Chỉ với một tờ đơn nộp lên Cục Sở hữu trí tuệ, chúng ta bảo hộ được cả giá trị tài sản vô hình mà mình mất nhiều năm xây dựng. Vậy nên nếu các bạn đã có ý tưởng cần bảo hộ nhãn hiệu, hãy làm ngay, càng sớm càng tốt. Chúng ta đừng để sự trì hoãn của mình đánh đổi cả quãng thời gian rất dài gây dựng sự nghiệp, đúng không.
Vừa rồi mình đã chia sẻ tra cứu nhãn hiệu là gì, tra sơ bộ khác tra chuyên sâu ra sao và câu chuyện chậm bốn tháng mất tên. Hy vọng các bạn nhận được những giá trị nhất định. Nếu các bạn đang vướng chuyện tra cứu hay chuẩn bị hồ sơ bảo hộ thương hiệu cùng bên mình thì inbox Zalo cho mình qua số 0977 205 877. Chúc các bạn may mắn và thành công.
Xin chào và hẹn gặp lại.
Câu hỏi thường gặp
Tự tra cứu nhãn hiệu trên mạng có đủ không?
Tự tra trên cơ sở dữ liệu công khai của Cục Sở hữu trí tuệ là bước sơ bộ, chỉ để tham khảo. Nó cho các bạn biết có tên trùng y hệt hay không, nhưng khó đánh giá những nhãn gần giống, cùng nhóm sản phẩm. Muốn yên tâm hơn thì nên tra cứu chuyên sâu trước khi nộp đơn.
Tra cứu chuyên sâu rồi thì có bảo đảm được cấp văn bằng không?
Không ai bảo đảm tuyệt đối được, vì kết quả cuối cùng do Cục Sở hữu trí tuệ thẩm định. Tra cứu chuyên sâu giúp giảm rủi ro rất nhiều, nhưng nếu tra xong mà để lâu mới nộp đơn thì rủi ro lại tăng lên.
Tra cứu xong bao lâu thì nên nộp đơn?
Càng sớm càng tốt. Nếu vì lý do nào đó phải chậm lại vài tuần, vài tháng thì trước khi nộp các bạn nhớ tra lại một lần nữa, vì trong khoảng thời gian đó người khác có thể đã nộp đơn.
Thảo Nguyễn (Nguyễn Thị Bích Thảo) — Giám đốc điều hành Công ty TNHH Tư vấn Tâm - Tầm - Tài, đại lý thuế tại Nghệ An, thành lập ngày 22/09/2010. 16 năm đồng hành cùng chủ doanh nghiệp về thành lập, thuế, kế toán và bảo hộ nhãn hiệu. Zalo/điện thoại 0977 205 877 · Số 27 Bằng Lăng 2, KĐT Vinh Tân, phường Trường Vinh, Nghệ An.
“Mỗi rào cản chỉ là một cột mốc cần chinh phục để trưởng thành hơn.”