Tóm tắt nhanh: Khi thuê gia công thực phẩm, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm là nghĩa vụ của cơ sở trực tiếp sản xuất; chủ thương hiệu chỉ phân phối thực phẩm bao gói sẵn thì thuộc diện không phải cấp giấy theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, văn bản đang được áp dụng lại từ 06/4/2026 sau khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP bị tạm ngưng. Sản phẩm bao gói sẵn vẫn phải tự công bố theo Điều 4, 5 Nghị định 15/2018, ghi nhãn theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, và tên thương hiệu chỉ thật sự thuộc về chủ thương hiệu khi được đăng ký nhãn hiệu đứng tên mình.
Xem Thảo Nguyễn giải thích trong video
Thuê gia công thực phẩm là con đường mà rất nhiều người đang chọn để có một sản phẩm mang tên mình mà không phải xây xưởng. Mình nhớ có một bạn đến văn phòng, đặt lên bàn một chai nước ép trái cây còn chưa có nhãn. Bạn ấy kể đã tìm được một nhà máy ở tỉnh khác chịu sản xuất theo công thức của mình, giờ chỉ còn chờ in bao bì là bán. Rồi bạn ấy hỏi mình ba câu: em có phải xin giấy an toàn thực phẩm không, em phải công bố gì, và trên chai ghi tên ai.
Ba câu hỏi ấy cũng là ba chỗ mà người đi thuê gia công hay vấp. Bài này mình trả lời lần lượt, theo đúng quy định đang áp dụng.
Thuê gia công thực phẩm là gì, vì sao nhiều người chọn
Thuê gia công thực phẩm nghĩa là chúng ta giao nguyên liệu, hoặc đặt yêu cầu về sản phẩm, để một cơ sở sản xuất làm ra hàng theo công thức và thương hiệu của mình. Bên gia công có thể làm trọn gói từ chế biến đến đóng gói, hoặc chỉ làm một phần.
Tự sản xuất thì phải đầu tư nhà xưởng, máy móc, con người, và mất rất nhiều thời gian. Thuê gia công giống như thuê một căn bếp đã đủ đồ nghề: mình mang công thức đến, người ta nấu, mình lo bán.
Nhưng thuê bếp không có nghĩa là giao luôn trách nhiệm. Đây là điều mình muốn các bạn nhớ xuyên suốt bài.
Giấy an toàn thực phẩm: của bên gia công hay của chủ thương hiệu
Trước hết, các bạn cần biết luật đang áp dụng là văn bản nào. Nghị định 46/2026/NĐ-CP từng được ban hành để thay Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Nhưng Chính phủ đã tạm ngưng hiệu lực của nó bằng Nghị quyết 15/2026/NQ-CP từ ngày 06/4/2026. Trong thời gian này, Nghị định 15/2018/NĐ-CP được áp dụng trở lại cho đến khi Luật An toàn thực phẩm sửa đổi và nghị định hướng dẫn có hiệu lực. Luật sửa đổi vẫn đang được Quốc hội xem xét.
Theo Nghị định 15/2018, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cấp cho cơ sở trực tiếp sản xuất, chế biến. Khi các bạn thuê gia công, người phải có giấy chính là cơ sở gia công. Còn nếu các bạn chỉ nhận hàng đã đóng gói hoàn chỉnh về phân phối, Điều 12 của Nghị định này xếp việc kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn vào diện không phải cấp giấy. Không phải cấp giấy không có nghĩa là muốn làm gì thì làm: kho chứa, cách bảo quản, vận chuyển vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm.
Đơn vị thương mại đơn thuần, mua thực phẩm đóng gói sẵn về bán tại cửa hàng, cũng vậy: không phải xin giấy, nhưng hàng phải có nhãn đầy đủ chứng minh nguồn gốc.
Một chi tiết nhiều người không để ý: cơ sở đã có chứng nhận hệ thống như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000 còn hiệu lực cũng thuộc diện không phải cấp giấy chứng nhận riêng. Cho nên khi kiểm tra bên gia công, các bạn hỏi đúng loại giấy họ đang có và xem còn hạn không, đừng chỉ hỏi chung chung "anh có giấy an toàn thực phẩm chưa".
Giấy phép nằm ở nơi nấu, nhưng trách nhiệm đi theo cái tên in trên bao bì.
Tự công bố sản phẩm: ai đứng tên, hồ sơ gồm những gì
Có giấy của cơ sở sản xuất rồi, sản phẩm vẫn chưa được bán ngay. Thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn phải tự công bố theo Điều 4 Nghị định 15/2018. Trong video cũ mình gọi là "công bố chất lượng", nay các bạn hiểu đúng tên thủ tục là tự công bố sản phẩm.
Hồ sơ theo Điều 5 gồm hai phần:
- Bản tự công bố sản phẩm theo mẫu của Nghị định: thông tin chung về sản phẩm, thành phần, hạn dùng, cách dùng và bảo quản, thông tin cơ sở sản xuất và tổ chức chịu trách nhiệm.
- Phiếu kết quả kiểm nghiệm trong vòng 12 tháng, do phòng kiểm nghiệm được chỉ định hoặc đạt ISO 17025 thực hiện, kiểm các chỉ tiêu an toàn như vi sinh, kim loại nặng, chất độc hại theo quy chuẩn của nhóm sản phẩm.
Tự công bố xong, các bạn công khai trên phương tiện thông tin đại chúng, trang web của mình hoặc niêm yết tại trụ sở. Đồng thời các bạn nộp một bản cho cơ quan do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định tiếp nhận. Tùy nhóm sản phẩm thuộc ngành y tế, công thương hay nông nghiệp quản lý mà nơi tiếp nhận khác nhau, nên các bạn hỏi trước để nộp đúng chỗ. Sau đó là được sản xuất, kinh doanh và tự chịu trách nhiệm về sản phẩm.
Ai đứng tên? Điều 4 giao việc này cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Trong thực tế chủ thương hiệu thường đứng tên, vì mình là người đưa hàng ra thị trường, bản công bố ghi rõ cơ sở gia công. Riêng thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi thì không được tự công bố mà phải đăng ký bản công bố theo Điều 6, 7. Toàn văn, các bạn đọc tại toàn văn Nghị định 15/2018/NĐ-CP về tự công bố và điều kiện an toàn thực phẩm trên cổng văn bản Chính phủ.
Nhãn hàng ghi những gì
Từ ngày 23/01/2026, nhãn hàng hóa thực hiện theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, thay cho Nghị định 43/2017 và Nghị định 111/2021. Nhãn phải trung thực và đủ các nội dung bắt buộc. Đó là tên sản phẩm, thành phần, định lượng, ngày sản xuất, hạn sử dụng, hướng dẫn sử dụng và bảo quản, cảnh báo nếu có. Nhãn cũng ghi tên và địa chỉ của tổ chức chịu trách nhiệm và cơ sở sản xuất, để truy xuất được hàng đi từ đâu. Bao bì đã in trước ngày 23/01/2026 được dùng tiếp nhưng không quá 2 năm.
Với hàng gia công, trên bao bì thường có hai dòng: đơn vị sản xuất là cơ sở gia công, và đơn vị chịu trách nhiệm, phân phối là công ty hoặc hộ kinh doanh của các bạn. Mã số mã vạch không phải lúc nào luật cũng bắt buộc, nhưng hầu hết siêu thị và sàn thương mại điện tử đều yêu cầu, nên các bạn tính luôn khi thiết kế nhãn.
Nhãn hàng thuộc về ai
Đây là câu hỏi mà bạn khách của mình ngập ngừng lâu nhất. Tên in trên chai là tên bạn ấy nghĩ ra, nhưng nếu chưa đăng ký thì về pháp lý nó chưa thuộc về ai cả. Việt Nam theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên: ai nộp đơn đăng ký nhãn hiệu trước thì người đó có quyền trước. Kể cả khi người đó chính là bên gia công hay một đối tác từng nhìn thấy mẫu bao bì.
Cho nên song song với việc làm nhãn, các bạn nộp đơn đăng ký nhãn hiệu đứng tên mình, chọn đúng nhóm sản phẩm, ví dụ nước ép trái cây nằm ở nhóm 32. Các bước chuẩn bị đơn, mình đã viết trong bài cách giữ tên sản phẩm gia công bằng một đơn nhãn hiệu đứng tên chủ thương hiệu.
Những điều khoản đừng bỏ qua trong hợp đồng gia công
Trước khi ký, các bạn kiểm tra giấy của cơ sở gia công: có hay không, còn hiệu lực không, phạm vi có đúng loại sản phẩm mình đặt không. Rồi trong hợp đồng, tối thiểu phải có:
- Bên gia công chịu trách nhiệm hoàn toàn về an toàn thực phẩm trong khâu sản xuất.
- Khi cơ quan chức năng kiểm tra, bên gia công phải cung cấp hồ sơ, giấy tờ liên quan.
- Công thức, tên thương hiệu, thiết kế bao bì thuộc về bên thuê; bên gia công không được dùng, bán hay đăng ký.
- Trách nhiệm phối hợp thu hồi khi có lô hàng lỗi, và kiểm nghiệm định kỳ.
Nếu hàng mang tên các bạn ra thị trường mà cơ sở gia công không bảo đảm an toàn thực phẩm, hoặc sản phẩm chưa tự công bố, thì rủi ro rơi vào các bạn. Người bị xử phạt hành chính, bị buộc thu hồi hay tiêu hủy hàng có thể chính là các bạn. Hợp đồng giúp đòi bồi thường từ bên gia công, không thay được trách nhiệm trước pháp luật.
Đã ký rồi vẫn phải giám sát
Có giấy là thủ tục. Làm đúng quy trình mỗi ngày mới là thực tế. Các bạn nên định kỳ đến xưởng xem cách họ sản xuất, lấy mẫu kiểm nghiệm lại, giữ hồ sơ từng lô. Một chuyến đi xưởng rẻ hơn nhiều so với một lần thu hồi hàng.
Tóm lại
Thuê gia công giúp các bạn đi nhanh, nhưng muốn đi xa thì phải chắc ba chỗ: cơ sở gia công có giấy an toàn thực phẩm còn hiệu lực, sản phẩm được tự công bố đúng thủ tục theo Nghị định 15/2018 đang áp dụng, và cái tên trên bao bì được đăng ký nhãn hiệu đứng tên mình. Làm đủ ba việc ấy, mỗi chai hàng bán ra là một viên gạch xây thương hiệu, không phải một rủi ro treo lơ lửng.
Nếu các bạn đang chuẩn bị đưa một sản phẩm gia công ra thị trường, muốn bên mình xem giúp hợp đồng hay làm hồ sơ giữ tên thương hiệu cho sản phẩm đặt gia công, cứ nhắn Zalo hoặc gọi mình qua số 0977 205 877.
Câu hỏi thường gặp
Thuê gia công thực phẩm có phải xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?
Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm cấp cho cơ sở trực tiếp sản xuất, chế biến. Nếu các bạn chỉ thuê gia công rồi phân phối thực phẩm bao gói sẵn, Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP xếp việc kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn vào diện không phải cấp giấy, nhưng vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm khi bảo quản, vận chuyển.
Ai đứng tên tự công bố sản phẩm khi thuê gia công?
Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP giao việc tự công bố cho tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Thực tế chủ thương hiệu thường đứng tên vì là người đưa sản phẩm ra thị trường và chịu trách nhiệm, bản công bố ghi rõ cơ sở sản xuất. Hai bên nên thống nhất trong hợp đồng và hỏi cơ quan tiếp nhận ở địa phương trước khi nộp.
Thực phẩm chức năng thuê gia công có được tự công bố không?
Không. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt, sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ đến 36 tháng tuổi phải đăng ký bản công bố sản phẩm theo Điều 6, 7 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, và cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đạt GMP.
Nhãn hiệu sản phẩm gia công thuộc về bên thuê hay bên gia công?
Thuộc về người được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng. Việt Nam theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên, nên chủ thương hiệu cần tự nộp đơn đăng ký nhãn hiệu đứng tên mình và ghi rõ trong hợp đồng gia công rằng bên gia công không được dùng hay đăng ký tên, bao bì, công thức đó.
Thảo Nguyễn (Nguyễn Thị Bích Thảo) — Giám đốc điều hành Công ty TNHH Tư vấn Tâm - Tầm - Tài, đại lý thuế tại Nghệ An, thành lập ngày 22/09/2010. 16 năm đồng hành cùng chủ doanh nghiệp về thành lập, thuế, kế toán và bảo hộ nhãn hiệu. Zalo/điện thoại 0977 205 877 · Số 27 Bằng Lăng 2, KĐT Vinh Tân, phường Trường Vinh, Nghệ An.
“Mỗi rào cản chỉ là một cột mốc cần chinh phục để trưởng thành hơn.”
