Luật hộ kinh doanh 2026: những thay đổi, mốc thời gian và điều cần làm

Luật hộ kinh doanh 2026 là cụm từ nhiều chủ cửa hàng gõ tìm, nhưng thực ra không có một văn bản nào tên như vậy. Các thay đổi với hộ kinh doanh trong hai năm qua đến từ nhiều văn bản khác nhau, có hiệu lực vào những ngày khác nhau. Bài này Tâm Tầm Tài xếp chúng theo mốc thời gian, để anh/chị biết cái gì đã áp dụng, cái gì cần kiểm tra lại.

Hộ kinh doanh chịu điều chỉnh bởi những văn bản nào

Quy định về hộ kinh doanh nằm rải rác ở năm nhóm văn bản:

1. Quy định về đăng ký hộ kinh doanh: điều kiện, hồ sơ, nơi đăng ký, thay đổi, tạm ngừng, chấm dứt. Nằm trong Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, có một chương riêng cho hộ kinh doanh, làm theo mô hình chính quyền hai cấp.
2. Luật thuế: thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15, và riêng cho hộ là Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế, quản lý thuế với hộ, cá nhân kinh doanh.
3. Quy định về hóa đơn, chứng từ: từ 01/07/2026 là Nghị định 254/2026/NĐ-CP và Thông tư 91/2026/TT-BTC, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Nghị định 70/2025/NĐ-CP và Thông tư 32/2025/TT-BTC.
4. Chế độ kế toán cho hộ kinh doanh: Thông tư 152/2025/TT-BTC, áp dụng từ 01/01/2026, thay Thông tư 88/2021/TT-BTC.
5. Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có việc bỏ thuế khoán và bỏ lệ phí môn bài.

Khi đọc tin tức, anh/chị nên để ý tin đó nói về văn bản nào, đã có hiệu lực chưa. Nhiều bài trên mạng viết theo dự thảo, đến khi ban hành thì nội dung đã khác.

Luật hộ kinh doanh 2026: các mốc thay đổi

Ba dòng cuối là chỗ anh/chị cần đọc kỹ nhất. Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP: hộ doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không nộp thuế GTGT, TNCN nhưng thông báo doanh thu chậm nhất ngày 31/01 năm sau; hộ trên 500 triệu đến 3 tỷ được chọn tính thuế TNCN theo tỷ lệ trên phần doanh thu vượt 500 triệu hoặc theo thu nhập; hộ trên 3 tỷ bắt buộc tính theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí). Hộ trên 500 triệu kê khai theo quý, trên 50 tỷ theo tháng.

Nguyên văn các văn bản, anh/chị tra trên cơ sở dữ liệu văn bản pháp luật của nhà nước, xem kỹ tình trạng hiệu lực ghi ở đầu văn bản.

Điều gì không thay đổi

Giữa rất nhiều cái mới, vài nguyên tắc nền vẫn giữ nguyên:

• Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân. Chủ hộ chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình.
• Mỗi cá nhân chỉ đứng tên một hộ kinh doanh.
• Thay đổi ngành nghề, địa điểm, chủ hộ, vốn thì phải đăng ký thay đổi.
• Ngành nghề có điều kiện vẫn cần giấy phép con, có giấy chứng nhận hộ chưa đủ để hoạt động.
• Hộ không phải lập báo cáo tài chính năm như doanh nghiệp, nhưng phải có sổ sách theo mức doanh thu và cách kê khai.
• Hộ không được mở chi nhánh, không có con dấu pháp nhân.

Những hiểu nhầm hay gặp

Từ các cuộc gọi hỏi ở văn phòng, bên em thấy mấy hiểu nhầm lặp lại nhiều, và đây cũng là những điều anh/chị nên tránh:

• "Bỏ khoán là hết thuế." Sai. Chỉ bỏ cách ấn định mức thuế. Doanh thu trên ngưỡng vẫn phải nộp thuế, và giờ phải tự khai cho đúng.
• "Bỏ môn bài thì nợ cũ cũng xóa." Sai. Chỉ bỏ từ 01/01/2026. Nợ môn bài các năm trước vẫn phải nộp, còn bị tính tiền chậm nộp.
• "Dưới ngưỡng thì không phải làm gì." Sai. Hộ từ 500 triệu trở xuống không nộp thuế GTGT, TNCN nhưng vẫn ghi sổ doanh thu theo Thông tư 152/2025/TT-BTC và thông báo doanh thu với cơ quan thuế chậm nhất ngày 31/01 năm sau.
• "Không còn huyện thì phải đăng ký lại hộ." Không cần. Giấy đã cấp vẫn có giá trị. Chỉ làm thủ tục khi thật sự thay đổi nội dung.
• "Nhận tiền qua tài khoản cá nhân thì cơ quan thuế không biết." Dữ liệu ngân hàng, dữ liệu hóa đơn, dữ liệu từ sàn thương mại điện tử ngày càng được đối chiếu. Khai thấp hơn thực tế là rủi ro.

Áp các mốc vào ba hộ giả định

Để dễ hình dung, bên em lấy ba hộ giả định, không phải khách thật:

• Quán ăn ở phường Vinh Phú, doanh thu khoảng 1,2 tỷ đồng/năm. Quán bán trực tiếp cho người tiêu dùng, doanh thu từ 1 tỷ trở lên nên thuộc diện dùng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền từ giữa năm 2025. Từ 2026 không còn khoán, quán kê khai theo quý, không nộp môn bài, và chọn tính thuế TNCN theo tỷ lệ hay theo thu nhập.
• Tiệm tạp hóa ở một xã ven đô, doanh thu khoảng 400 triệu đồng/năm. Dưới ngưỡng 500 triệu nên không nộp thuế GTGT, TNCN. Vẫn ghi sổ doanh thu và thông báo doanh thu năm trước ngày 31/01 năm sau, để khi được hỏi có số liệu chứng minh.
• Tiệm sửa xe có giấy chứng nhận cấp ở huyện cũ, nay chủ hộ muốn thêm ngành bán phụ tùng. Giấy cũ vẫn dùng được, nhưng thêm ngành là thay đổi nội dung đăng ký, nên phải làm thủ tục thay đổi ở xã, phường hiện quản lý địa chỉ tiệm.

Ba hộ, ba việc khác nhau. Không có một câu trả lời chung cho mọi hộ.

Việc cần làm trong năm 2026

1. Rà lại giấy chứng nhận hộ: ngành nghề, địa chỉ còn đúng không. Có thay đổi thật thì đăng ký thay đổi.
2. Kiểm tra nợ thuế, nợ môn bài cũ trên tài khoản thuế điện tử, nộp cho sạch.
3. Tính doanh thu cả năm để biết mình trên hay dưới ngưỡng chịu thuế.
4. Xác định có thuộc diện bắt buộc dùng hóa đơn điện tử không (doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm), loại có mã hay khởi tạo từ máy tính tiền; nếu có, đăng ký và lắp đặt.
5. Mở sổ ghi doanh thu, tách tài khoản ngân hàng kinh doanh khỏi tài khoản gia đình.
6. Cài ứng dụng eTax Mobile hoặc đăng nhập cổng thuế điện tử để kê khai theo kỳ.

Ở Nghệ An, việc đăng ký hộ nay làm ở các xã, phường mới; khu vực TP Vinh cũ gồm các phường Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc... Việc thuế do cơ quan thuế quản lý địa bàn hướng dẫn.

Nếu muốn làm đúng ngay từ đầu, anh/chị xem đăng ký hộ kinh doanh theo quy định năm 2026 tại Nghệ An.

Bức tranh chung về hộ kinh doanh năm nay, từ thuế, hóa đơn đến lúc nên chuyển lên công ty, có trong bài tổng quan về hộ cá thể sau khi bỏ khoán. Anh/chị chưa chắc hộ mình đang ở đâu giữa các mốc trên, gọi Tâm Tầm Tài 0977 205 877 (chị Thảo). Bên em xem giấy tờ, xem doanh thu, nói rõ việc cần làm và báo phí trước khi làm.

Câu hỏi thường gặp