Tóm tắt nhanh: Câu hỏi mình nhận nhiều nhất từ các hộ kinh doanh là doanh thu tăng lên nhiều so với lúc đầu thì sau này có bị truy thu thuế không. Từ 01/01/2026 thuế khoán đã bỏ, hộ kinh doanh tự kê khai theo doanh thu thực tế. Với những năm còn khoán, Cục Thuế đã có Công văn 307 ngày 19/01/2026 nói rõ không dùng doanh thu kê khai năm 2026 để truy thu thuế khoán các năm trước, trừ trường hợp phát hiện gian lận, che giấu doanh thu. Còn từ năm 2026, khai thấp hơn thực tế thì các bạn có thể bị truy thu, phạt và tính tiền chậm nộp. Cách an toàn nhất là chủ động khai đúng doanh thu ngay từ bây giờ.
Một câu hỏi được đặt ra rất nhiều trong thời gian này, đấy là: hộ kinh doanh bị truy thu thuế khi nào? Mình đang kinh doanh theo hình thức hộ kinh doanh, doanh thu bây giờ đã tăng lên nhiều so với lúc mới mở, vậy thì sau này có bị truy thu không? Nhất là khi từ năm nay thuế khoán đã bỏ, rất nhiều bạn chưa biết mình phải làm gì. Các bạn hãy cùng đọc hết bài này nhé.
Trước đây: thuế khoán dựa trên doanh thu khai lúc đầu
Các bạn hiểu rằng là trước đây, tại thời điểm các bạn lập hộ kinh doanh, cơ quan thuế sẽ áp cho các bạn một mức thuế khoán. Nghĩa là người ta dựa vào quy mô của các bạn, dựa vào mức doanh thu các bạn khai mỗi tháng là bao nhiêu, để căn cứ vào đó thu một mức thuế phù hợp với địa bàn và phù hợp với doanh thu.
Vấn đề là mức khoán thường giữ nguyên nhiều năm. Cửa hàng thì lớn dần, khách đông dần, doanh thu tăng dần, nhưng số thuế hằng tháng vẫn như ngày đầu. Và đây chính là chỗ nhiều bạn lo lắng.
Trường hợp mình hay gặp: doanh thu tăng gấp 3
Ví dụ như là đây là trường hợp bên mình gặp khá nhiều: một bạn lập hộ kinh doanh cách đây khoảng 3 năm, lúc đầu khai doanh thu khoảng 1 tỷ một năm và cơ quan thuế áp mức khoán theo con số đó. Đến khi bạn ấy tìm đến bên mình, doanh thu thực tế đã lên khoảng 3 tỷ một năm, tức là tăng gấp 3 lần. Trong khi đó cơ quan thuế vẫn đang thu theo mức cũ và chưa có ý kiến gì.
Bạn ấy hỏi mình: chị ơi, em có nên cứ để yên như vậy không? Hồi đó, khi còn thuế khoán, mình trả lời thẳng: sự lo lắng của em là có cơ sở. Nếu doanh thu không tăng, cơ quan thuế đang áp đúng mức em đã khai từ đầu, thì em yên tâm. Nhưng doanh thu đã tăng rất nhiều mà vẫn nộp theo mức cũ, thì rủi ro là có thật.
Lúc đó lời khuyên của mình là tự nguyện lên cơ quan thuế khai báo lại doanh thu để người ta điều chỉnh mức khoán. Chấp nhận là số thuế hằng tháng sẽ tăng lên, nhưng chúng ta đóng bây giờ thì sẽ tốt hơn là sau này lại bị truy thu. Cái gì mà mình cảm thấy lo lắng hay bất an thì mình cứ làm theo đúng quy trình của pháp luật thôi. Đến nay cơ quan thuế đã có hướng dẫn rõ hơn cho những năm khoán, mình nói ngay ở phần dưới.
Từ 01/01/2026: bỏ thuế khoán, tự kê khai theo doanh thu thực tế
Đến nay luật đã thay đổi lớn. Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân, từ ngày 01/01/2026 thuế khoán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bị bỏ. Hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế.
Nghĩa là không còn chuyện "cơ quan thuế áp cho mình một mức rồi cứ thế đóng". Bây giờ chính các bạn khai doanh thu bao nhiêu thì nộp theo con số đó, và các bạn chịu trách nhiệm về con số mình khai.
Tùy mức doanh thu, hộ kinh doanh còn có thêm nghĩa vụ ghi sổ, sử dụng hóa đơn điện tử. Các mốc cụ thể được Chính phủ quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/03/2026. Các bạn đọc nguyên văn ở toàn văn nghị định về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Vậy thì với trường hợp ở trên, nguyên tắc vẫn giữ nguyên, chỉ khác cách làm. Không phải lên xin điều chỉnh mức khoán nữa, mà là khai đúng doanh thu thực tế ngay từ kỳ khai đầu tiên của năm 2026.
Còn những năm đã khoán thì sao? Đây là điều nhiều bạn lo nhất. Cục Thuế đã có Công văn 307 ngày 19/01/2026. Theo đó, cơ quan thuế không kiểm tra thuế và không dùng doanh thu các bạn kê khai năm 2026 để truy thu nghĩa vụ thuế các năm khoán trước, với điều kiện mức khoán đó do cơ quan thuế xác định theo quy định. Nghĩa là năm 2026 các bạn khai doanh thu cao hơn mức khoán cũ thì cũng đừng vì sợ mà khai thấp đi. Ngoại lệ là khi cơ quan thuế phát hiện hành vi gian lận, che giấu doanh thu, lúc đó vẫn bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Khi nào hộ kinh doanh bị truy thu thuế
Truy thu xảy ra khi số thuế đã khai, đã nộp thấp hơn số thuế đúng ra phải nộp. Với hộ kinh doanh, thường gặp mấy trường hợp:
- Khai doanh thu thấp hơn thực tế, trong khi tiền bán hàng về tài khoản ngân hàng nhiều hơn hẳn.
- Bán hàng có xuất hóa đơn nhưng tổng hóa đơn lớn hơn doanh thu đã khai.
- Dữ liệu bán hàng, dữ liệu từ sàn thương mại điện tử hay đối tác cho thấy doanh thu cao hơn con số trên tờ khai.
- Có thêm ngành hàng, thêm điểm bán mà không khai.
Cơ quan thuế ngày càng siết chặt, hình thức quản lý thuế ngày càng chặt chẽ hơn, dữ liệu để đối chiếu cũng ngày càng nhiều.
Khi bị phát hiện, ngoài phần thuế còn thiếu, các bạn còn phải chịu tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày và có thể bị xử phạt. Ngược lại, nếu tự khai bổ sung và nộp đủ trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra hoặc tự phát hiện thì sao? Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP), các bạn không bị phạt về hành vi khai sai, chỉ nộp thuế thiếu và tiền chậm nộp. Mức phạt cụ thể tùy từng trường hợp, các bạn hỏi cơ quan thuế quản lý hoặc hỏi bên mình.
Những điều không nên làm khi doanh thu tăng
Các bạn cực kỳ lưu ý cho mình mấy điều này:
- Không nên giữ nguyên thói quen khai như thời còn khoán. Mức cũ không còn là "tấm khiên" nữa.
- Không nên cho khách chuyển khoản vào tài khoản người thân để doanh thu trên tài khoản mình thấp đi. Đây là cách làm rủi ro, và khi bị phát hiện thì rất khó giải thích.
- Không nên chờ cơ quan thuế gọi rồi mới tính. Lúc đó các bạn ở thế bị động.
- Đừng giấu bớt doanh thu những năm trước. Công văn 307 chỉ che cho mức khoán được xác định đúng quy định, không che cho hành vi che giấu doanh thu. Có chỗ chưa rõ, hãy hỏi đại lý thuế hoặc cơ quan thuế quản lý.
Chủ động khai đúng còn hơn bị truy thu
Mình muốn nhắc lại nguyên tắc mà mình vẫn nói với các hộ kinh doanh: chủ động khai đúng từ đầu bao giờ cũng tốt hơn để bị kiểm tra rồi truy thu. Khai đúng thì có thể số thuế mỗi kỳ cao hơn các bạn mong muốn. Nhưng các bạn ngủ ngon, làm ăn yên tâm, muốn mở rộng hay vay vốn ngân hàng cũng có số liệu minh bạch để chứng minh.
Việc cần làm ngay hôm nay:
- Ghi chép doanh thu hằng ngày, tách tài khoản ngân hàng dùng cho kinh doanh.
- Đối chiếu doanh thu thực tế với con số đang khai.
- Nếu doanh thu đã vượt các mốc có nghĩa vụ hóa đơn điện tử, ghi sổ theo quy định hiện hành, chuẩn bị ngay, càng sớm càng tốt.
- Khi doanh thu đã lớn, cân nhắc có nên chuyển lên công ty để quản lý chi phí, lợi nhuận bài bản hơn.
Những thay đổi chung của hộ kinh doanh năm nay, các bạn đọc thêm bài hộ kinh doanh sau ngày bỏ khoán: kê khai, hóa đơn và lúc nên lên công ty. Nếu không có thời gian tự làm, các bạn có thể nhờ bên mình ghi sổ và nộp tờ khai theo doanh thu thật cho hộ.
Tóm lại
Vừa rồi mình đã tóm tắt lại:
- Trước đây hộ kinh doanh nộp thuế khoán theo doanh thu khai lúc đầu, doanh thu tăng thì nên chủ động khai lại.
- Từ 01/01/2026 thuế khoán đã bỏ, hộ kinh doanh tự kê khai theo doanh thu thực tế.
- Doanh thu năm 2026 không bị dùng để truy thu các năm khoán trước, trừ khi có gian lận.
- Khai thấp hơn thực tế thì có nguy cơ bị truy thu, phạt, tính tiền chậm nộp.
- Cách an toàn nhất vẫn là chủ động khai đúng ngay từ bây giờ.
Hy vọng các bạn nhận được những giá trị nhất định sau bài viết này, đúng không.
Nếu các bạn đang vướng chuyện doanh thu tăng, chưa biết khai thế nào cho đúng theo cách mới thì inbox Zalo cho mình qua số 0977 205 877. Bên mình sẽ cùng các bạn xem lại sổ sách nhé. Chúc các bạn may mắn và thành công. Xin chào và hẹn gặp lại.
Câu hỏi thường gặp
Hộ kinh doanh đang đóng thuế khoán, từ 2026 có phải làm gì không?
Có. Từ 01/01/2026 thuế khoán bị bỏ theo Nghị quyết 198/2025/QH15, hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế. Các bạn cần nắm kỳ khai, cách ghi chép doanh thu và nghĩa vụ hóa đơn áp dụng cho mức doanh thu của mình theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP về thuế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Doanh thu tăng mà mình vẫn khai như cũ thì có sao không?
Có rủi ro. Cơ quan thuế ngày càng có nhiều dữ liệu để đối chiếu như tiền về tài khoản, hóa đơn, dữ liệu bán hàng. Nếu doanh thu khai thấp hơn thực tế, các bạn có thể bị truy thu phần thuế còn thiếu, kèm phạt và tiền chậm nộp.
Chủ động khai tăng doanh thu có bị phạt không?
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP), nếu tự khai bổ sung và nộp đủ số thuế còn thiếu trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra hoặc trước khi cơ quan thuế tự phát hiện, thì không bị phạt về hành vi khai sai. Các bạn vẫn phải nộp tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày trên số thuế nộp chậm.
Những năm còn nộp thuế khoán, doanh thu thật cao hơn mức khoán thì có bị truy thu lại không?
Theo Công văn 307 ngày 19/01/2026 của Cục Thuế, cơ quan thuế không kiểm tra và không dùng doanh thu kê khai năm 2026 để truy thu thuế khoán các năm trước, khi mức khoán đã được cơ quan thuế xác định theo quy định. Trường hợp phát hiện gian lận, che giấu doanh thu thì vẫn bị xử lý theo quy định về xử phạt thuế.
Thảo Nguyễn (Nguyễn Thị Bích Thảo) — Giám đốc điều hành Công ty TNHH Tư vấn Tâm - Tầm - Tài, đại lý thuế tại Nghệ An, thành lập ngày 22/09/2010. 16 năm đồng hành cùng chủ doanh nghiệp về thành lập, thuế, kế toán và bảo hộ nhãn hiệu. Zalo/điện thoại 0977 205 877 · Số 27 Bằng Lăng 2, KĐT Vinh Tân, phường Trường Vinh, Nghệ An.
“Mỗi rào cản chỉ là một cột mốc cần chinh phục để trưởng thành hơn.”
