Bỏ qua điều hướng, tới nội dung chính
Số 27 Bằng Lăng 2, P. Trường Vinh, Nghệ An Thứ 2 – Thứ 7 · 8h00 – 17h30
Logo Tâm - Tầm - Tài TÂM - TẦM - TÀI Đăng ký kinh doanh & kế toán thuế Nghệ An

Bảo hộ thương hiệu: câu chuyện sống còn mà nhiều chủ doanh nghiệp để muộn

Thảo Nguyễn · cập nhật 18/11/2026 · 8 phút đọc

Bảo hộ thương hiệu – ảnh nền: nhóm kế toán rà soát sổ sách
Bảo hộ thương hiệu – ảnh nền: nhóm kế toán rà soát sổ sách

Tóm tắt nhanh: Pháp luật không bảo hộ khái niệm thương hiệu chung chung mà bảo hộ nhãn hiệu, tên thương mại và các đối tượng cụ thể. Quyền đối với nhãn hiệu chỉ phát sinh khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng (điểm a khoản 3 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ), trong phạm vi nhóm sản phẩm đã đăng ký, trên lãnh thổ Việt Nam, 10 năm và gia hạn được. Khi bị xâm phạm, chủ văn bằng có thể yêu cầu chấm dứt, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý hành chính, khởi kiện dân sự; Luật 131/2025/QH15 bổ sung biện pháp buộc gỡ bỏ, ẩn, vô hiệu hóa nội dung, tài khoản xâm phạm trên môi trường số.

Xem Thảo Nguyễn giải thích trong video

Bảo hộ thương hiệu là câu chuyện sống còn, và mình muốn bắt đầu bằng một câu chuyện có thật. Khoảng năm năm trước, một bạn khách hàng của mình lên Hà Nội khởi nghiệp. Bạn ấy đi khắp nơi tìm những quán trà sữa nổi tiếng để học công thức, tự pha chế, rồi mở quán. Thành công đến nhanh hơn bạn ấy tưởng: tên quán được nhiều người biết, bạn ấy mở thêm cơ sở ở các tỉnh khác.

Rồi một ngày, bạn ấy nhận được một văn bản yêu cầu dừng ngay việc sử dụng tên thương hiệu. Người khác đã đăng ký nhãn hiệu trước. Bạn ấy phải đổi tên cửa hàng, tháo biển, làm lại trang web, và gần như làm lại marketing từ đầu. Khi ngồi kể lại với mình, bạn ấy nói câu mà mình nhớ mãi: em cứ nghĩ tên do em nghĩ ra, em gây dựng, thì nó là của em.

Đó là sự hiểu lầm phổ biến nhất về thương hiệu.

Bảo hộ thương hiệu là gì: thương hiệu và nhãn hiệu khác nhau thế nào

Thương hiệu là khái niệm kinh doanh: uy tín, hình ảnh, cảm giác mà khách hàng có khi nghe tên mình. Nhưng Luật Sở hữu trí tuệ không bảo hộ một thứ mơ hồ như vậy. Luật bảo hộ những đối tượng cụ thể:

Chị Thảo Nguyễn váy đỏ đứng thẳng mỉm cười tại văn phòng Tâm - Tầm - Tài – chia sẻ về bảo hộ thương hiệu
Chị Thảo Nguyễn váy đỏ đứng thẳng mỉm cười tại văn phòng Tâm - Tầm - Tài – chia sẻ về bảo hộ thương hiệu
  • Nhãn hiệu: dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của mình với người khác (khoản 16 Điều 4). Đây là phần cốt lõi của thương hiệu.
  • Tên thương mại: tên gọi của doanh nghiệp trong kinh doanh, quyền phát sinh khi sử dụng hợp pháp.
  • Logo với tư cách tác phẩm mỹ thuật: quyền tác giả tự phát sinh khi sáng tạo ra.
  • Tên miền, trang mạng xã hội: giữ bằng đăng ký với nhà cung cấp, không phải quyền sở hữu trí tuệ.

Điểm mấu chốt nằm ở điểm a khoản 3 Điều 6: quyền đối với nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của Cục Sở hữu trí tuệ (trừ nhãn hiệu nổi tiếng). Không có văn bằng thì chưa có quyền sở hữu, dù các bạn đã dùng tên đó năm năm hay mười năm.

Thương hiệu các bạn xây bằng công sức, nhưng quyền với nó chỉ được xác lập bằng một tờ văn bằng.

Văn bằng cho các bạn những quyền gì

Khi đã có văn bằng, theo Điều 123 Luật Sở hữu trí tuệ, các bạn có ba nhóm quyền: tự mình sử dụng nhãn hiệu, cho phép người khác sử dụng (chuyển giao, nhượng quyền), và ngăn cấm người khác sử dụng. Theo Điều 129, người khác dùng dấu hiệu trùng hoặc tương tự nhãn hiệu của các bạn cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự, gây nhầm lẫn, là hành vi xâm phạm.

Nhưng văn bằng không phải tấm khiên che mọi thứ. Nó có ba giới hạn:

  1. Chỉ bảo hộ cho các nhóm sản phẩm, dịch vụ đã đăng ký. Có tên rồi không có nghĩa là giữ được tên đó cho mọi ngành nghề. Mỗi nhóm thêm vào là thêm chi phí, nên các bạn chọn theo những gì mình thật sự làm và sắp làm.
  2. Chỉ có hiệu lực trên lãnh thổ Việt Nam. Muốn xuất khẩu thì phải đăng ký ở nước đó hoặc qua hệ thống quốc tế.
  3. Có thời hạn 10 năm kể từ ngày nộp đơn, gia hạn được nhiều lần, mỗi lần 10 năm (Điều 93). Quên gia hạn là mất.

Từ ngày 01/4/2026, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ số 131/2025/QH15 còn nhấn mạnh quyền sở hữu trí tuệ là tài sản có thể đưa vào giao dịch, góp vốn, thế chấp để vay vốn. Nói cách khác, một nhãn hiệu có văn bằng là tài sản; một cái tên chưa đăng ký thì chưa phải.

Vì sao các bạn không nên để muộn

Việc không bảo hộ thương hiệu kịp thời có thể lấy đi của các bạn ba thứ.

Anh Nguyễn Quốc Huy dùng laptop trao đổi cùng chị Thảo và hai nhân viên tại Tâm - Tầm - Tài – Bảo hộ thương hiệu
Anh Nguyễn Quốc Huy dùng laptop trao đổi cùng chị Thảo và hai nhân viên tại Tâm - Tầm - Tài – Bảo hộ thương hiệu

Thứ nhất là công sức gây dựng. Khi phải đổi tên, các bạn mất tiền làm lại biển hiệu, bao bì, trang web, và mất cả khách hàng. Khách thấy tên quen đột nhiên biến mất sẽ nghi ngờ, thậm chí nghĩ sản phẩm có vấn đề nên bị cấm. Trong kinh doanh, mất lòng tin gần như là mất tất cả.

Thứ hai là tiền. Có người đăng ký trước rồi quay lại chào bán nhãn hiệu cho chính người đã gây dựng nó. Lúc đó hoặc bỏ tên, hoặc bỏ ra một khoản không hề nhỏ để mua lại.

Thứ ba là cơ hội mở rộng. Người nhận nhượng quyền và nhà đầu tư bây giờ đều kiểm tra văn bằng trước khi ký. Chưa có văn bằng, họ không dám hợp tác, vì chính họ cũng không được pháp luật bảo vệ.

Khi bị xâm phạm: bảo vệ thương hiệu bằng cách nào

Có văn bằng rồi, khi phát hiện người khác dùng tên của mình, các bạn có nhiều cách xử lý. Theo Điều 198 và Điều 199 Luật Sở hữu trí tuệ:

Chị Thảo Nguyễn trao đổi công việc với hai nhân viên bên bàn tròn tại Tâm - Tầm - Tài – chia sẻ về bảo hộ thương hiệu
Chị Thảo Nguyễn trao đổi công việc với hai nhân viên bên bàn tròn tại Tâm - Tầm - Tài – chia sẻ về bảo hộ thương hiệu
  • Gửi văn bản yêu cầu bên vi phạm chấm dứt hành vi, xin lỗi, bồi thường. Nhiều vụ dừng ở bước này.
  • Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền như quản lý thị trường, thanh tra chuyên ngành, công an xử phạt hành chính, tịch thu, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên hàng hóa.
  • Khởi kiện dân sự ra tòa để buộc chấm dứt và bồi thường thiệt hại. Luật 131/2025/QH15 đã nâng mức bồi thường theo luật định.
  • Đề nghị cơ quan hải quan kiểm soát hàng nhập khẩu mang nhãn hiệu giả tại biên giới.
  • Với vi phạm nghiêm trọng, quy mô thương mại, có thể bị xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự.

Điểm mới đáng chú ý nhất cho người bán hàng online: Luật 131/2025/QH15 bổ sung biện pháp buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập đến thông tin, nội dung, tài khoản xâm phạm trên môi trường số, và quy định rõ trách nhiệm của đơn vị quản lý nền tảng số. Nhưng tất cả những con đường ấy đều bắt đầu từ một điều kiện: các bạn phải là chủ văn bằng. Toàn văn luật, các bạn đọc tại Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ đăng trên cổng văn bản Chính phủ.

Những sai lầm khi nghĩ về bảo hộ thương hiệu

  • Nghĩ có giấy đăng ký kinh doanh là đã giữ được tên. Giấy đăng ký doanh nghiệp bảo vệ tên công ty trong hệ thống đăng ký, không bảo vệ nhãn hiệu trên sản phẩm.
  • Nghĩ mua tên miền, lập trang mạng xã hội là giữ được tên. Không phải.
  • Đăng ký một nhóm rồi dùng tên cho cả những sản phẩm khác không có trong đơn.
  • Dùng nhãn hiệu khác xa mẫu đã đăng ký, đến lúc tranh chấp thì văn bằng không che được.
  • Nộp đơn xong không theo dõi, để công văn của Cục quá hạn.

Lộ trình ngắn cho người bắt đầu

Việc đăng ký không hề khó. Bước một là tra cứu xem tên và logo đã có ai nộp chưa. Bước hai là nộp đơn ngay, liệt kê đúng nhóm sản phẩm, dịch vụ. Việt Nam theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên, nên từ ngày nộp đơn các bạn đã được ưu tiên hơn người nộp sau.

Nhân viên làm việc tại máy tính, kệ hồ sơ phía sau tại Tâm - Tầm - Tài – Bảo hộ thương hiệu
Nhân viên làm việc tại máy tính, kệ hồ sơ phía sau tại Tâm - Tầm - Tài – Bảo hộ thương hiệu

Video cũ mình từng nói phải chờ khoảng 24 tháng mới có văn bằng. Với đơn theo luật mới từ 01/4/2026, đơn được công bố trong 1 tháng kể từ ngày được coi là hợp lệ, thẩm định nội dung trong 5 tháng kể từ ngày công bố, nhanh hơn trước nhiều. Nộp qua VNeID từ 01/4 đến hết 31/12/2026 còn được miễn lệ phí nộp đơn và lệ phí cấp văn bằng theo Thông tư 29/2026/TT-BTC. Hồ sơ và từng giai đoạn, các bạn xem bài hồ sơ và các giai đoạn để một cái tên trở thành nhãn hiệu có văn bằng.

Tóm lại

Bảo hộ thương hiệu giống như tiêm vắc xin: làm lúc khỏe thì rẻ, đợi bệnh rồi mới chữa thì tốn kém mà chưa chắc khỏi. Pháp luật chỉ bảo hộ nhãn hiệu có văn bằng, trong đúng nhóm đã đăng ký, trên lãnh thổ Việt Nam, và có thời hạn. Có văn bằng rồi, các bạn mới có trong tay đủ công cụ để đòi lại cái tên của mình, kể cả trên mạng. Hôm nay thương hiệu của các bạn có thể còn nhỏ, nhưng móng nhà phải đổ chắc từ đầu thì tòa nhà mới lên cao được.

Các bạn còn băn khoăn tên mình đang dùng đã an toàn chưa, hoặc muốn cùng bên mình rà lại và nộp đơn giữ thương hiệu đang kinh doanh, cứ nhắn Zalo hoặc gọi mình qua số 0977 205 877.

Câu hỏi thường gặp

Bảo hộ thương hiệu và đăng ký nhãn hiệu có phải là một không?

Gần như vậy trong thực tế. Luật Sở hữu trí tuệ không dùng khái niệm thương hiệu; thứ được bảo hộ là nhãn hiệu, tức dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ. Muốn bảo hộ thương hiệu, cách chính là đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ, kèm theo giữ tên thương mại, tên miền, bản quyền logo.

Có văn bằng nhãn hiệu thì được bảo hộ những gì?

Chủ văn bằng có độc quyền sử dụng, cho phép người khác sử dụng và ngăn cấm người khác dùng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự. Phạm vi gói trong các nhóm đã đăng ký, trên lãnh thổ Việt Nam, 10 năm kể từ ngày nộp đơn và gia hạn nhiều lần, mỗi lần 10 năm.

Thương hiệu bị người khác dùng thì xử lý thế nào?

Chủ văn bằng có thể gửi yêu cầu chấm dứt hành vi, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính, khởi kiện ra tòa để buộc chấm dứt và bồi thường, đề nghị kiểm soát hàng nhập khẩu tại biên giới. Từ 01/4/2026, Luật 131/2025/QH15 bổ sung biện pháp buộc gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập nội dung, tài khoản xâm phạm trên môi trường số.

Đăng ký bảo hộ thương hiệu mất bao lâu?

Với đơn theo Luật 131/2025/QH15 từ 01/4/2026: đơn được công bố trong 1 tháng kể từ ngày được coi là hợp lệ, thẩm định nội dung trong 5 tháng kể từ ngày công bố. Quyền ưu tiên tính từ ngày nộp đơn, nên nộp sớm là quan trọng nhất.

Thảo Nguyễn

Thảo Nguyễn (Nguyễn Thị Bích Thảo) — Giám đốc điều hành Công ty TNHH Tư vấn Tâm - Tầm - Tài, đại lý thuế tại Nghệ An, thành lập ngày 22/09/2010. 16 năm đồng hành cùng chủ doanh nghiệp về thành lập, thuế, kế toán và bảo hộ nhãn hiệu. Zalo/điện thoại 0977 205 877 · Số 27 Bằng Lăng 2, KĐT Vinh Tân, phường Trường Vinh, Nghệ An.

“Mỗi rào cản chỉ là một cột mốc cần chinh phục để trưởng thành hơn.”

Bìa sách Mở công ty đúng luật ngay từ đầu, Thảo Nguyễn biên soạn
Tặng sách miễn phí

Mở công ty đúng luật ngay từ đầu

Cuốn sách 116 trang Thảo Nguyễn đúc kết từ 16 năm làm hồ sơ cho chủ doanh nghiệp ở Nghệ An. Đọc trước khi nộp hồ sơ để khỏi bị trả, khỏi phải sửa đi sửa lại.

  • Chọn đúng loại hình: TNHH một thành viên, hai thành viên hay cổ phần
  • Đặt tên, ghi vốn điều lệ, chọn trụ sở và ngành nghề sao cho không bị trả hồ sơ
  • Những việc phải làm ngay sau khi có giấy phép để không bị phạt

Cần hỏi ngay: 0977 205 877 Nhắn Zalo

Nhận sách miễn phí Điền thông tin và bấm Đăng ký là tải được sách ngay. Nếu bạn cần tư vấn thêm, chuyên viên sẽ gọi lại trong giờ làm việc.